SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ Z PROFILAKTYKI UZALEŻNIEŃ-NARKOTYKI

TEMAT:

JAK SPRZECIWIAĆ SIĘ NARKOTYKOM. SZTUKA ODMAWIANIA. /2 GODZ./

Opracowała:Joanna Maria Kiersnowska

Cele lekcji :

Metody :

Środki dydaktyczne:

Przebieg lekcji :

I. Powitanie klasy. Krótkie przypomnienie wiadomości o narkotykach. Przedstawienie tematu zajęć i celów lekcji.

Mini wykład:

Dzisiaj poznacie różne sposoby odmawiania. Zdarzają się bowiem sytuacje , w których młodzi ludzie są namawiani do czegoś, na co nie mają ochoty, np. pożyczanie pieniędzy, palenie papierosów, picie alkoholu czy branie narkotyków. Sztuka jest wtedy tak powiedzieć NIE, by skutecznie obronić swoje stanowisko, nie obrażając i nie robiąc przykrości osobie, która namawia.

II. RYNEK NARKOTYKOWY

1.Podział klasy na grupy. Każda grupa otrzymuje planszę "Rynek narkotykowy" i w dyskusji odpowiada na pytania zapisane wcześniej na tablicy"

  • jak rozumieją ten rynek?
  • jak działa rynek narkotykowy?
  • co oznaczają poszczególne poziomy piramidy?
  • jaka jest różnica pomiędzy osobami z kolejnych pięter tej struktury?
  • kto używa środków uzależniających, a kto je sprzedaje?

Chętni przedstawiciele grup podchodzą do planszy i omawiają wybrany przez grupę element "piramidy".

Jeśli uczniowie nie powiedzieli, mówimy im o zasadach funkcjonowania rynku narkotykowego: o dawaniu narkotyków za darmo, by w ten sposób od nich uzależnić i zmusić do ich kupowania; a więc samemu czerpać zyski, kosztem rujnowania życia innym ludziom, a nawet dzieciom. Narkotyki sprzedają często osoby od tych środków uzależnione, by w ten sposób zarabiać pieniądze na dawki dla siebie.

Metoda: praca w grupach, praca na forum klasy.

2. TORBA

Proponujemy , żeby każdy z uczniów wyobraził sobie, że idzie przez park. Na trawniku znajduje torbę. Zagląda do niej i znajduje tam środki uzależniające.

Zadaniem uczniów jest narysowanie w grupach znalezionej torby i tego, co się w niej znajduje, a także napisanie nazw narysowanych środków uzależniających.

Następnie na forum klasy omawiają cechy ludzi-właścicieli torby np. narkomana, zagubionej dziewczyny, bogatego handlarza:

Następnie prowadzimy dyskusję, zadając pytania:

III. UMIEJĘTNOŚĆ ODMAWIANIA - ASERTYWNOŚĆ

Najważniejszym indywidualnym prawem człowieka jest jego prawo do bycia sobą. Oznacza to, że mogę dysponować moim czasem, energią i dobrami materialnymi oraz układać sprawy osobiste według własnej woli i zgodnie z własnym interesem - tak , jak go pojmuję. Mam prawo wyrażać siebie - swoje uczucia, opinie, postawy i potrzeby, o ile czynię to w sposób nie naruszający praw innych osób /asertywność/.

1. TRZY POSTAWY - uległa, agresywna, asertywna.

Zapoznanie uczniów z trzema typami zachowań:

Podział wcześniej utworzonych grup w pary, na osobę A i B.

Zabawa utrwalająca trzy typy zachowań " JA ŻYCIE". Osoba B jest "życiem", jej zadaniem jest kierować osobą A, ta zaś ma za zadanie reagować w wybrany przez siebie sposób: uległy, agresywny, asertywny. Klasa odgaduje i nazywa typ zachowania. Zamiana ról.

Omówienie wrażeń na forum klasy.

Tworzenie listy cech zachowań ASERTYWNYCH - n-l zapisuje podawane przez uczniów cechy na tablicy np.:

  • mam prawo być sobą
  • mogę dbać o swoje interesy
  • chcę dawać wyraz swoim uczuciom
  • mam prawo powiedzieć NIE temu, co jest dla mnie szkodliwe
  • mówiąc NIE jestem w porządku
  • potrafię się obronić, nie muszę być agresywny
  • mogę w sposób stanowczy powiedzieć NIE itp.

2. GRA ASERTYWNA

Wywieszenie planszy "Dziesięć sposobów odmawiania". Omówienie. Zwrócenie uczniom uwagi, że wybór sposobu odmawiania zależy od ich wewnętrznej decyzji.

DZIESIĘĆ SPOSOBÓW ODMAWIANIA

  1. PO PROSTU POWIEDZ " NIE"
  2. ODEJDŹ
  3. ZIGNORUJ
  4. PODAJ POWÓD
  5. ZMIEŃ TEMAT
  6. ZAŻARTUJ
  7. OBURZ SIĘ
  8. POWIEDZ KOMPLEMENT
  9. ZAPROPONUJ COS LEPSZEGO
  10. RZUĆ WYZWANIE

Wcześniej dobrani uczniowie w pary - A i B ćwiczą różne sposoby odmawiania. Po przećwiczeniu uczniowie dzielą się wrażeniami i odczuciami na forum klasy. Mówią który sposób najbardziej im pasował, a w którym czuli się najgorzej.

IV. ZAKOŃCZENIE LEKCJI - rozdajemy uczniom wcześniej przygotowane plansze z prawami Fensterheima.

Dużą planszę wywieszamy na tablicy i omawiamy.

Pięć praw Fensterheima /plansza/:

  1. MASZ PRAWO DO ROBIENIA TEGO, CO CHCESZ - dopóty, dopóki nie rani to kogoś innego.
  2. MASZ PRAWO DO ZACHOWANIA SWOJEJ GODNOŚCI POPRZEZ ASERTYWNE ZACHOWANIE, NAWET JEŚLI RANI TO KOGOŚ INNEGO - dopóty, dopóki Twoje intencje nie są agresywne, lecz asertywne.
  3.  

  4. MASZ PRAWO DO PRZEDSTAWIANIA INNYM SWOICH PRÓŚB - dopóty, dopóki uznajesz, że druga osoba ma prawo odmówić.
  5. Istnieją takie sytuacje między ludźmi, w których prawa nie są oczywiste. Zawsze jednak MASZ PRAWO DO PRZEDYSKUTOWANIA TEJ SPRAWY Z DRUGĄ OSOBĄ I WYJAŚNIENIA JEJ.
  6. MASZ PRAWO DO KORZYSTANIA ZE SWOICH PRAW.

V. PRACA DOMOWA: Prosimy uczniów o wyszukanie w prasie,     i w internecie informacji o narkotykach, gromadzenie ich   i przyniesienie na następną lekcję , będziemy wykonywali INFORMATORY I GAZETKI, które wyeksponujemy na korytarzach szkolnych. Wszystkie prace wezmą udział w ogłoszonym konkursie szkolnym.

DZIESIĘĆ SPOSOBÓW ODMAWIANIA

 

 

  1. PO PROSTU POWIEDZ "NIE"
    CZTERY PIERWSZE ZASADY SKUTECZNEGO MÓWIENIA "NIE"
  2. 1. MIEJ WYPROSTOWANĄ POSTAWĘ CIAŁA

    2. PATRZ W OCZY OSOBIE, KTÓRA CIĘ NAMAWIA

    3. MÓW PEWNYM, ZDECYDOWANYM GŁOSEM

    4. WYRAŹNIE POWIEDZ "NIE"

  3. ODEJDŹ
  4. ZIGNORUJ
  5. PODAJ POWÓD
  6. ZMIEŃ TEMAT
  7. ZAŻARTUJ
  8. OBURZ SIĘ
  9. POWIEDZ KOMPLEMENT
  10. ZAPROPONUJ COŚ LEPSZEGO, INNEGO
  11. RZUĆ WYZWANIE

rynek.jpg (291584 bytes)

 

TRZY TYPY ZACHOWAŃ

 

 

AGRESYWNE

 

ULEGŁE

 

ASERTYWNE

ZACHOWANIA:

1. Bronimy własnych praw lekceważąc prawa innych.

2. Dominujemy nad innymi, czasami ich upokarzając.

3. Nie słuchamy innych.

4. Podejmujemy decyzje nie uwzględniając praw innych.

5. Przyjmujemy postawy wrogie lub obronne.

 

 

ZACHOWANIA:

1. Lekceważymy własne prawa, pozwalając innym je naruszać.

2. Nie przedstawiamy własnych potrzeb, poglądów i odczuć.

3. Zachowujemy się nieuczciwie - nasze działania nie pokrywają się ze słowami, co powoduje nagromadzenie się złości i urazów.

ZACHOWANIA:

1. Bronimy własnych praw, uznając jednocześnie praw innych.

2. Wyrażam swoje potrzeby, poglądy i odczucia.

3. Nasze stosunki z innymi ludźmi cechuje wiara w siebie.

PRZEKAZ BRZMI:

1. Ja tak uważam - a ty jesteś głupi, skoro myślisz inaczej.

2. Takie są moje odczucia - twoje się nie liczą.

3. Tak oto wygląda ta sytuacja - nie obchodzi mnie, jak ty ja widzisz.

 

PRZEKAZ BRZMI:

1. Liczy się to, co ty myślisz, nie to, co ja myślę.

2. Liczą się twoje odczucia, a nie moje.

3. Ważne jest, jak ty widzisz tę sytuację.

PRZEKAZ BRZMI:

1. Takie Jest moje zdanie.

2. Tak to odczuwam.

3. Tak oto widzę tę sytuację.

4. Chciałbym usłyszeć, jak się z tym czujesz .Może uda się nam znaleźć rozwiązanie zadowalające nas oboje.

 

 

PIĘĆ PRAW FENSTERHEIMA/plansza/:

 

  1. MASZ PRAWO DO ROBIENIA TEGO, CO CHCESZ - dopóty, dopóki nie rani to kogoś innego.
  2.  

  3. MASZ PRAWO DO ZACHOWANIA SWOJEJ GODNOŚCI POPRZEZ ASERTYWNE ZACHOWANIE, NAWET JEŚLI RANI TO KOGOŚ INNEGO - dopóty, dopóki Twoje intencje nie są agresywne, lecz asertywne.
  4.  

  5. MASZ PRAWO DO PRZEDSTAWIANIA INNYM SWOICH PRÓŚB - dopóty, dopóki uznajesz, że druga osoba ma prawo odmówić.
  6.  

  7. Istnieją takie sytuacje między ludźmi, w których prawa nie są oczywiste. Zawsze jednak MASZ PRAWO DO PRZEDYSKUTOWANIA TEJ SPRAWY Z DRUGĄ OSOBĄ I WYJAŚNIENIA JEJ.
  8.  

  9. MASZ PRAWO DO KORZYSTANIA ZE SWOICH PRAW.